Krimpen aan den IJssel

Uit Krimpenerwaard Wiki

Inhoud

1 Wapen
2 Bijnaam inwoners
3 Eerste vermelding
4 Eerdere benamingen
5 Buurtschappen en polders
6 Oude Verdwenen Ambachten
7 Nog bestaande oude ambachten
8 Historische Bouwwerken
9 Jaartallen
10 Nostalgie
11 Natuur
12 Evenementen
13 Belangrijke adressen
14 Molens

Wapen

De drie halve manen vormen het wapen van het geslacht Nassau la Lecq dat terugvoert naar Jan II van Polanen, heer van de Leck in 1342 en zelfs nog verder terug naar dat van de Heren van Wassenaar in 1294

Bijnaam inwoners

Tengense Turken

Eerste vermelding

1277

Eerdere benamingen

Crimpen op die IJsele, Crempene of Crimpene op den Yssel, Crimpen opte Issel, Krimpen op den IJsel en Tingenijssel. Tot 1859 behoorde het bij Ouderkerk a/d IJssel en werd daarna zelfstandig

Buurtschappen en polders

Stormpolder. Toegevoegd in 1855
Polders Langeland en Kortland. Deze werden in 1805 bestuurlijk samengevoegd
Buurtschap Boveneind
't Enge (Veer en omgeving)
Oud Krimpen

Oude Verdwenen Ambachten

Walvisvaart op Groenland (1630/1802) Bekende commandeurs; Familie de Vos
5 Steenplaasten. Eerste vermelding is rond 1380. Waarvan een op de scheiding van de Polders Kortland en Lageland. De tweede ten noorden van het huidige Veerpad. De derde op het voormalige Heuvelman terrein en de begraafplaats (Steenplaats “Zandrak”). Deze werd opgeheven in 1916. De vierde ten hoogte van nu de afrit van de Algerabrug is. (Steenplaats “Mijnlieff”). Sinds de 16 eeuw heeft in de Stormpolder een Steenplaats gestaan ten hoogte waar de Sliksloot de IJssel instroomt
2 Scheepstimmerwerven. Scheepswerf Cornelis Vermeulen (1854-1914) Deze stond op de grens Ouderkerk-Krimpen
Klompenmakerijen
4 Touwslagerijen
3 Rietmattenmakerijen. Gebroeders van Walsum in het Boveneind, Mijnlieff aan de IJsseldijk en familie Boers in de Stormpolder

Nog bestaande oude ambachten

Veeteelt
Melkveehouderij

Historische Bouwwerken

Algeraweg – Stormvloedkering; Gebouwd van 1954 tot 1958. Grendel van Holland. Ontwerp door AG. Kroon en JAG van der Steur. Het eerste bouwwerk, na de watersnoodramp van 1953, dat binnen het kader van de Deltawerken werd uitgevoerd. De zuidelijke schijf werd eerst geplaatst. De noordelijke schijf werd geplaatst in 1976. De brug werd vernoemd naar de toenmalige minister van Verkeer en Waterstaat Mr. J. Algera. De Algerabrug is verbreed in 1988. Hieronder enkele datums;
- 28 november 1957 - Plaatsing sluisdeuren in de schutsluis bij stormvloedkering
- 13 december 1957 - Plaatsen van de brug in de stormvloedkering
- 18 december 1957 - Plaatsen van de 620 ton wegende schuif van de stormvloedkering
- 21 mei 1958 - Hare Majesteit Juliana bezoekt de stormvloedkering
- 22 oktober 1958 - Indienststelling stormvloedkering en opening Brug.
- 4 november 1977 - Tweede reserveschuif geplaatst.
- 11 januari 1988 - Opening Wisselstrook door Minister van Verkeer en Waterstaat N. Smit Kroes
Breekade 2 - Gemaal Reinier Blok; Stoomgemaal Reinier Blok. (1868) Het is het oudste stoomgemaal van de Krimpenerwaard. Vernoemd naar de toenmalige polderschout en burgemeester van Lekkerkerk Reinier Blok. Uitbreiding aan oostzijde en achterkant in 1878. De maalkolk is uit 1891. Vanaf 1911 werd een dieselmotor gebruikt, waaraan in 1923 een tweede werd toegevoegd. Deze werden vervangen in 1962 en 1984. Anno 2002 is de taak overgenomen door een nieuw gemaal "Johan Veurink". Ook dit gemaal is genoemd naar de dijkgraaf. In de 15e eeuw besloot men in de polders Schuwagt, Den Hoek en Zuidbroek windbemaling in te voeren omdat de natuurlijke lozing niet voldeed. De polders loosden gezamenlijk op de Loet, die oorspronkelijk via een boezem op natuurlijke wijze afwaterde via 2 sluizen in de dijk achter De Waal op de IJssel. Naast de Oosterse Lekkerkerkse sluis werd in 1819 een bovenmolen gebouwd deze nam de taak van deze sluis over. De sluis is in 1905 afgebroken. In 1868 werd de molen vervangen door het stoomgemaal 'Reinier Blok'. Deze is gebouwd ten hoogte van de Westerse Lekkerkerkse sluis. Deze sluis werd in 1908 afgebroken. Tien jaar later werd de opvoerhoogte vergroot zodat het gemaal rechtstreeks op de polders Schuwagt en Den Hoek kon bemalen. De daar aanwezige molens werden afgebroken
Korenmolen 1 - Korenmolen Onverwacht/Schelvenaer (zie hieronder)
Nachtegaalstraat 3 - Oud Gereformeerde Kerk (1962)
Oosterstraat 35-39 - Voormalige Openbare Lagere School (1931
Raadhuisplein 2 - Raadhuis
Schaardijk - Scheepswerf van der Giessen. Sinds 1684 was deze gevestigd in de Stormpolder, maar helaas bestaat deze Scheepswerf niet meer. Deze firma bestond uit 2 werven. De Hoop (1820) en De Nijverheid. Op 20 Augustus 2004 branden twee monumentale houten loodsen van de Werf De Hoop af, waardoor weinig van de oude werf overbleef. Op Schaardijk 21 staat de Directeurswoning (1924). De gigantische Scheepsbouwloods dateert uit 1982
Tiendweg 47, Algemene Begraafplaats Waalhoven (nieuw)
Tuinstraat 43-190 - Woonhuizen (1919)
Veerdam 13 - Café (19e eeuw) naast de oude veerstoep. Hier was de aanlegsteiger van het veer Van de Ruit (opgeheven in 1964)
Waalstraat - Hierachter ligt een Waal veroorzaakt door een oude dijkdoorbraak
Waalstraat 2-16 - Woonhuizen
Wilhelminaplein - Wilhelminabank uit 1938, aangeboden door schoolkinderen
IJsseldijk - Clietsinge waele. De Waal op de grens Ouderkerk-Krimpen aan den IJssel. Veroorzaakt door een vroegere stormvloed en dijkdoorbraak in 1397
IJsseldijk 115 - Woonhuis (1885)
IJsseldijk 119 - Woonhuis (1860)
IJsseldijk 134 - Boerderij (18e eeuw)
IJsseldijk 144 - Algemene Begraafplaats. Binnendijkse Begraafplaats. Op de plaats waar vroeger een steenbakkerij stond, werd eind november 1914, begonnen de aanleg hiervan, als werkverschaffing aan de werkelozen. In oktober 1915 werd de nieuwe begraafplaats in gebruik genomen. Poortgebouw (1914-15) Het linkergedeelte was baarhuisje en het rechtergedeelte werd bewoond door de grafdelver. Het voorterrein is het Verzetsheldenplantsoen. Hier staat het oorlogsmonument en de jaarlijkse dodenherdenking vind hier plaats. Op een bankje dat tegenover het monument staat is een een gedenkplaat aan de verzetshelden A. Twigt en J.C. Schults. De eerste was leider van het verzet in Krimpen, de tweede van juli 1937 tot september 1944 postcommandant van de toenmalige marechaussee
IJsseldijk 184 - Koningshoeve (1914)
IJsseldijk 188 - Boerderij (18e eeuw)
IJsseldijk 198-200 - Boerderij Vrede is Rijkdom (1910)
IJsseldijk 206 - Woonhuis (1663)
IJsseldijk 208 - Woonhuis (1860)
IJsseldijk 218 - Boerderij Johanna Maria Hoeve (1823)
IJsseldijk 218/222 - Hiertussen bevind zich een Waaltje
IJsseldijk 220 - Boerderij (1860)
IJsseldijk 222 - Boerderij Het Ronduit (1830) Zeer fraaie en oude bomen staan voor dit pand
IJsseldijk 232 - Hervormde Kerk; Waterstaats Kerk. Nadat Krimpen aan den IJssel en Stormpolder voor lange tijd kerkelijk onder Ouderkerk aan den IJssel behoorde, werd in 1865 begonnen met de bouw van een eigen Hervormde kerk. Op 27 April 1865 werd de éérste steen gelegd en op 16 Maart 1866 werd de kerk ingewijd. Consistorie is aangebouwd in 1989. Orgel is gebouwd door J. Proper (1891) De groene fles uit 1890. Deze oorkonde bevat alle namen van personen die een geldelijke bijdrage hebben geleverd aan een kerkorgel en werd in een speciaal daarvoor geblazen groene fles op de orgelgalerij ingemetseld. Niemand bleek hier iets van af te weten totdat in 1962 bij restauratie van het kerkgebouw deze groene fles werd ontdekt
IJsseldijk 234 - Pastorie (1866)
IJsseldijk 236 - Boerderij (19e eeuw)
IJsseldijk 244-246 - Woonhuis (1890)
IJsseldijk 255 - Woonhuis (1895)
IJsseldijk 268 - Boerderij Nooitgedacht (1901)
IJsseldijk 270 - Boerderij Welgelegen (1901)
IJsseldijk 271-273 - Boerderij (1870)
IJsseldijk 272 - Boerderij Mijn Genoegen (1901)
IJsseldijk 273 - Woonhuis
IJsseldijk 276 - Woonhuis (1880)
IJsseldijk 296-298 - Boerderij (1875)
IJsseldijk 301 - Woonhuis (1880)
IJsseldijk 312-314 - Museumboerderij de Crimpenerhof; Streekmuseum voor de Krimpenerwaard. Het bouwjaar is niet exact vastgesteld; maar ligt tussen 1675 en 1725. IJsseldijk 312/314. Tel: 0180-514866. Openingstijden: dinsdag t/m zaterdag van 14.00 tot 17.00 uur. Geopend op 2e paasdag, 2e pinksterdag en 2e kerstdag. Niet geopend op Goede Vrijdag, 30 april, 25 en 31 december en 1 januari. Het museum beschikt over een vaste collectie welke een beeld geeft over het wonen en werken op het platteland in de Krimpenerwaard in de 19e en begin 20e eeuw. Daarnaast zijn er regelmatige wisselende exposities
IJsseldijk 332 - Directeurswoning van Scheepswerf van A.J. Otto (1895)
IJsseldijk 341 - Woonhuis (1870)
IJsseldijk 346 - Woonhuis (1890)
IJsseldijk 350-352 - Gemaal Langeland en Kortland. (1883) Werd gebouwd als Stoomgemaal en werd vervangen in 1920-21 door een elektromotor. In 1931 kwam hier een dieselmotor, die weer werd vervangen in 1941 door een elektromotor
IJsseldijk 359 - Oude Algemene Begraafplaats. Deze begraafplaats, die dateert uit 1829, is hoogstwaarschijnlijk de enige buitendijkse begraafplaats die Nederland nog kent en is tot circa 1915 in gebruik geweest. Hiervoor werd men begraven in Ouderkerk aan den IJssel omdat Krimpen aan de IJssel geen eigen Kerk had. Tevens werd het in 1829 verboden om in en bij de Kerk de mensen te begraven. Zodoende werd een begraafplaats buiten de gemeente gemaakt
IJsseldijk 361/363 - Scheepstimmerwerf A.J. Otto (17e eeuw tot 1910) Tegenwoordig Joh. van Duijvendijk (1940 tot Heden). Hierbij behoren een lange houten loods, kantoorgebouw, Scheepshelling en een grote schuur. De na de Tweede Wereldoorlog als kerk (Rehoboth) omgebouwde en in gebruik geweest zijnde houten loods - ook wel de kanonnenloods genoemd - is in juli 2002 onder de slopershamer gekomen
IJsseldijk 444 - Woonhuis (1870

Jaartallen

1277 - Eerste vermelding
1376 - Plan van bedijking Sliksloot
1397 - Door een stormvloed ontstaat de Clietsinge waele
1556 - Vermelding van een Steenplaats
1630-1802 - Walvisvaart op Groenland
1684 - Eerste vermelding van een Scheepswerf in de Stormpolder. Dit werd later van der Giessen
1675-1725 - Vermoedelijke bouw Museumboerderij de Crimpenerhof
1783 - Bouw Hogemolen Polder Langeland en Kortland
1805 - Polders Langeland en Kortland bestuurlijk samengevoegd
1819 - Bouw Bovenmolen op de Lekkerkerkse sluis
1820 - Bouw Werf de Hoop
1829 - Bouw Oude Algemene Begraafplaats
29 november 1836 - Molen van de Stormpolder door storm het bovenhuis vernield
1846 - Eerste school
4 april 1853 - Eerste steen Stellingkorenmolen Onverwacht
1854-1914 - Scheepswerf Cornelis Vermeulen
1855 - Stormpolder toegevoegd
1859 - Krimpen scheid zich af van Ouderkerk a/d IJssel en word zelfstandig
27 April 1865 - Eerste steen Hervormde Kerk
16 Maart 1866 - Opening Hervormde Kerk
1868 - Bouw Stoomgemaal Reinier Blok
1874 - Molen van de Stormpolder maakt plaats voor een Stoomgemaal
1878 - Uitbreiding Stoomgemaal Reinier Blok
1883 - Sloop Hogemolen Polder Langeland en Kortland. Bouw Gemaal Langeland en Kortland
1890 - Groene Fles uit de Hervormde Kerk
1891 - Maalkolk Stoomgemaal Reinier Blok. Orgel van de Hervormde Kerk gebouwd door J. Proper
1894 - Toestemming Bouw koolteerfabriek Cindu
1905 - Sloop Oosterse Lekkerkerkse sluis
1908 - Sloop Westerse Lekkerkerkse sluis
1909 - Amerikaanse Windmotor word geplaatst naast Stoomgemaal in de Stormpolder
1911 - Stoomgemaal Reinier Blok word dieselgemaal
November 1914 - Aanvang bouw Algemene Begraafplaats
Oktober 1915 - Algemene Begraafplaats in gebruik genomen. Oude Algemene Begraafplaats buiten gebruik
1916 - Steenplaats Zandrak word opgeheven
1920 - Stoomgemaal Langeland en Kortland vervangen door een elektromotor
1923 - Tweede dieselmoter Reinier Blok
1927 - Amerikaanse Windmotor in de Stormpolder gesloopt
15 mei 1930 - Stellingkorenmolen De Onverwacht brand af
1931 - Gemaal Langeland en Kortland krijgt dieselmotor
1938 - Wilhelminabank
1941 - Gemaal Langeland en Kortland krijgt elektromotor
1953 - Watersnoodramp. In de Stormpolder sterven vier mensen de verdrinkingsdood
1954-58 - Bouw Stormvloedkering
13 april 1954 - Oude Poldersebrug verdwijnt
28 november 1957 - Plaatsing sluisdeuren in de schutsluis bij stormvloedkering
13 december 1957 - Plaatsen van de brug in de stormvloedkering
18 december 1957 - Plaatsen van de 620 ton wegende schuif van de stormvloedkering
21 mei 1958 - Hare Majesteit Juliana bezoekt de stormvloedkering
22 oktober 1958 - Indienststelling stormvloedkering en opening Brug
1962 - Restauratie Hervormde Kerk
1964 - Veer Van de Ruit opgeheven
8 mei 1968 - Ontploffing
7 oktober 1970 - Prins Claus stelt landelijk koppelnet in gebruik
1976 - Noordelijke schijf stormvloedkering geplaatst
4 november 1977 - Tweede reserveschuif Stormvloedkering geplaatst
17 maart 1980 - Prinses Margriet verricht doop en tewaterlating van de "ZEELANDIA" te Van der Giessen
Maart 1981 - Grote hoeveelheden giftige stoffen worden gevonden op en rond het voormalige EMK-terrein
1982 - Bouw gigantische Scheepsbouwloods Scheepswerf van der Giessen
11 januari 1988 - Opening Wisselstrook door Minister van Verkeer en Waterstaat N. Smit Kroes
1982 - Bouw gigantische Scheepsbouwloods van der Giessen
15 april 1985 - Personeel bezet scheepswerf Van der Giessen De Noord uit protest tegen ontslag van 1200 man
9 november 1985 - Doop "Koningin Beatrix" door Koningin Beatrix bij Van der Giessen de Noord
1989 - Hervormde consistorie aangebouwd
1993 - Stellingkorenmolen Onverwacht word herbouwd als Schelvenaer. Herinrichting Stormpoldervloedbos. Oranje springzaad, een nieuwe plantensoort voor ons land, in de Stormpolder ontdekt
30 december 1998 - Historische Kring Krimpen opgericht
2002 - Indienststelling Gemaal Johan Veurink
Juli 2002 - De na de Tweede Wereldoorlog als kerk (Rehoboth) omgebouwde en in gebruik geweest zijnde houten loods - ook wel de kanonnenloods genoemd - gesloopt
2003 - Kaden Stormpoldervloedbos opnieuw hersteld
20 Augustus 2004 - Twee monumentale houten loodsen van de Werf De Hoop branden af, waardoor weinig van de oude werf overbleef

Nostalgie

De eerste school ging pas in 1846 met een lokaal van start. Deze stond naast de Nederlands Hervormde Kerk
Watersnoodramp 1953. Door een dijkdoorbraak in de Stormpolder sterven vier mensen de verdrinkingsdood
De koolteerfabriek Cindu ofwel de Utrechtse Asphalt Fabriek. Toen in 1894 het gemeente bestuur toestemming gaf voor de vestiging was alleen onderzocht of deze fabriek het rivier water niet als drinkwater onbruikbaar zou maken. Na de tweede wereldoorlog werd het terrein gebruikt door de Exploitatie Maatschappij Krimpen. In Maart 1981 worden grote hoeveelheden giftige stoffen gevonden op en rond het voormalige EMK-terrein
De Sliksloot is een oude rivierloop die de Hollandse IJssel met de Nieuwe Maas verbindt. Er is een plan tot bedijking van de Sliksloot bekend uit 1376
De Oude Poldersebrug vormde de enige verbinding met de Stormpolder. De Poldersedijk werd toen gedeeltelijk nog aan beide zijden door water ingesloten; de brug overspande slechts de Sliksloot. Het achterste water, een zelling werd gedempt. Rechts kwam het industrieterrein aan de Parallelweg. Links kwam later de zogenaamde Gemeentegrond, los- en laadplaats voor zand en grind. De brugverbinding kwam op 13 april 1954 te vervallen

Natuur

De Griend, Stormpoldervloedbos; Zoetwatertijdengebied. Gelegen aan de Stormpolderdijk. Aangekocht in 1984 en in 1993 is het Zuid-Hollands Landschap erin geslaagd het gebied her in te richten, zodat zich een rijk buitendijks natuurgebied kon gaan ontwikkelen. De omringende kade werd op natuurvriendelijke wijze hersteld en er werden geulen aangelegd, zodat het getijde weer in het hele gebied kon doordringen. Daarmee werd de oorspronkelijk hakgriend omgezet in een vloedbos, dat tegen al te grote golven is beschermd. Een klein gedeelte is ingericht als griend om te laten zien hoe dit gebied er vroeger uitzag. In 2003 zijn de kaden het gebied opnieuw hersteld. Naast interessante vogels herbergt het zoetwatergetijdengebied enkele karakteristieke planten die uitsluitend in dit dynamische milieu kunnen gedijen. De meest specifieke is de spindotter die eind april het hele gebied geel kleurt. Op de meer open plekken in het gebied bloeit vrijwel gelijktijdig het zomerklokje, een zeldzaam bolgewas. Later in het jaar vinden we de grote engelwortel, een wel twee meter hoge en sterk geurende plant. Deze plant lijkt erg veel op de Berenklauw, maar heeft bollere bloemschermen. In de nazomer zijn de blauwe aartjes van de hertsmunt aanwezig en valt de grote hoogte van de talrijke paars bloeiende kattenstaarten op. Door de voedselrijke klei bereiken alle plantensoorten hier enorme afmetingen. Overigens let ook eens in de zomer op de helder oranje 'puntmutsjes' van het oranje springzaad. Een nieuwe plantensoort voor ons land die in 1993 in de Stormpolder is ontdekt! Honden: tijdens broedseizoen niet toegestaan (15 feb – 15 juli). Tip: het dragen van laarzen is aan te bevelen. Let op het snel opkomende hoge water. Bij extreem hoge waterstanden kan de kade overlopen

Evenementen

Kinderboerderij; Klein-Boveneind, IJsseldijk 84, Tel: 0180-511454. Geopend: di t/m zo 8.00-12.00 uur, 13.30-16.30 uur; schoolvakanties ook ma 8.00-12.00 uur, 13.30-16.30 uur
Bloemen- en Plantenmarkt. Tweede Pinksterdag 4.00-12.00 uur

Belangrijke adressen

Lokale Omroep; LOK, Nachtegaalstraat 8, Tel: 0180-552111
Post; Agentschap; De Korf, De Korf 26, Tel: 0180-516783. Kantoor; Raadhuisplein, Raadhuisplein 134

Molens

Stellingkorenmolen De Onverwacht, Korenmolen 1. Op 4 april 1853 werd de eerste steen gelegd. Deze brandde op 15 mei 1930 af, maar werd in 1993 herbouwd als De Schelvenaer genoemd naar de vorige eigenaars en molenaarsfamile van Schelven. Thans is er een restaurant in gevestigd
Molen van de Stormpolder. Deze Wipmolen werd gebouwd in de 16e eeuw. Op 29 november 1836 is door een storm het bovenhuis vernield. In 1874 verdwijnt de molen omdat er een stoomgemaal word gebouwd. In 1909 wordt bij het stoomgemaal nog een Amerikaanse windmotor geplaatst welke in bedrijf is tot 1927
Polder Langeland en Kortland. Deze molens molen loosden via de Kortlandse sluis.
Hogemolen. Omdat men overging op tweetrapsbemaling werd deze Wipmolen gebouwd in 1783. Hij verdween in 1883
Lagemolen. Deze Wipmolen kreeg deze naam na 1783