Stolwijk
Uit Krimpenerwaard Wiki
Inhoud |
Wapen
Het wapen symboliseert de belangrijkste bronnen van bestaan in de voormalige heerlijkheid. Het wapen is afgeleid van het oude heerlijkheidswapen, dat echter geen stuk boter of kroon bevatte. De oorsprong van de kroon is niet bekend. Dit is in gebruikt geweest tot 1 januari 1985 toen werd Stolwijk met de herindeling van de Krimpenerwaard samen gevoegd met Vlist en Haastrecht tot de Gemeente Vlist.
Eerste vermelding
1320
Ambachtsheren
- Robert van Arkel
- Otto XIII
- 1356 - Paulus van Haastrecht
Buurtschappen en polders
- Beijersche voorheen Beyers rode en Beyershem, eerste vermelding in 1418. In 1587 stelde het Hof van Holland vast dat het Beijerse bij het Ambacht Stolwijk hoorde
- Koolwijk
- Benedenheul
- Schoonhouwen
- Zuidzijde Bovenkerk
- Noordzijde Bovenkerk
- Veerstalblok (Stolwijkersluis)
Oude Verdwenen Ambachten
- Touwslagerij
- Korenmolen
- Leerlooierij; 2 bedrijven met 2 arbeiders in 1861
Nog bestaande oude ambachten
- Kaasmakers
- Veeteelt
Historische Bouwwerken
- Achter de Kerk 3 - De fundering onder de huidige toren verwijst naar 1375/1400. In 1489 werd het Dorp en de Kerk verwoest door de Woerden en in 1501 is de Kerk weer opgebouwd. De huidige toren, 45 meter hoog, dateert alleen nog uit 1501. Doordat de kerk in 1547 vervallen was is deze voor een gedeelte afgebroken en vervolgens weer opgebouwd. Het Torendeel waait in 1717 van de Kerk en deze word nadien minder hoog weer opgebouwd. De Kerk brand af in 1867. Oorzaak brandstichting. Een Stolwijker, boos omdat de Stolwijkse kermis werd afgelast. De Kerk is in 1869 weer in gebruik genomen. Restauratie van de kerktoren volgt in 1946. Na deze restauratie, staat de toren nog steeds plusminus 1 meter uit het lood. Het Kerkgebouw word geheel afgebroken en opnieuw opgebouwd in 1948 uit stenen van het in de tweede wereldoorlog verwoeste Bezuidenhout in Den Haag. Op 6 juli 1949 werd het vernieuwde kerkgebouw in gebruik genomen. In de Kerk bevind zich een Holtgrave Orgel
- Bosweg 3 - Boerderij (17e eeuw)
- Dorpsplein - Raadhuis. (1961) Op deze plaats stond een raadhuis uit 1862. Ervoor stond een z.g. Wilhelminaboom. Het raadhuis werd hier in 1862 voor de somma van 1100 gulden neergezet
- Dorpsplein 4 - Woonhuis café. Wapen van Stolwijk (1760)
- Beijerscheweg 11 - Boerderij Vrede en Rijckdom (1904)
- Beijerscheweg 17-19 - Boerderij
- Beijerscheweg 38 - Boerderij 1890
- Beijerscheweg 44 - Boerderij (1915)
- Beijerscheweg 65 - Boerderij (1915)
- Beijerscheweg 69-71 - Boerderij (1900)
- Beijerscheweg 75 - Boerderij (18de eeuw) Mooi Tegeltableau
- Beijerscheweg 78 - Cornelishoeve (1889) In de nok hangt een klok uit 1903
- Beijerscheweg 82 - Boerderij (19e eeuw)
- Beijerscheweg 88 - Boerderij (1890)
- Benedenheulseweg 27 - Boerderij (1850)
- Benedenheulseweg 29 - Boerderij 1928
- Benedenheulseweg 35 - Boerderij 1913
- Benedenheulseweg 40 - Boerderij (1850)
- Benedenheulseweg 58 - Boerderij (1909)
- Benedenkerkse Vliet - Twee ophaalbruggen. Bij de kruising met de Goudse Vliet zijn in 1888 vervaardigd door ijzergieterij 'De Prins van Oranje'
- Benedenkerkseweg 66 - Boerderij (1909)
- Benedenkerkseweg 76 - Boerderij (1900)
- Benedenkerkseweg 82 - Boerderij (1903)
- Benedenkerkseweg 88 - Boerderij (17e eeuw)
- Benedenkerkseweg 110-112 - Hallenhuisboerderij (18 de eeuw)
- Benedenkerkseweg 120 - Boerderij (1900)
- Benedenkerkseweg 141 - Boerderij (1904)
- Bovenkerkseweg/Kievitslaan - Oorlogherdenkingsmonument
- Bovenkerkseweg 8 - Herenhuis (1840)
- Bovenkerkseweg 37 - Boerderij (1890)
- Bovenkerkseweg 41 - Boerderij 1904
- Bovenkerkseweg 51 - Hoeve Werkt en Wacht (19 de eeuw)
- Bovenkerkseweg 88 - Boerderij (1915)
- Koolwijkseweg 35 - Boerderij (1910)
- Koolwijkseweg 41 - Boerderij (1909)
- Polpulierenlaan 35 - Middenganghuis (1890)
- Schoolstraat 15 - Woonhuis (1865)
- Schoonhouwenseweg 2-4 - Boerderij (18de eeuw)
- Schoonhouwenseweg 3 - Boerderij (1904)
- Schoonhouwenseweg 18-20 - Krukhuisboerderij (17de eeuw)
- Schoonhouwenseweg 22 - Boerderij 1884
- Schoonhouwenseweg 48-50 - Boerderij (1915)
- Tentweg 54-56 - Voorm. Kaasfabriek Nutricia (1920)
- Tentweg 70 - Woonhuis (1907)
- 't Vaartland 7 - Coöperatieve landbouwvereniging 'Ons Belang' 1912 Gevelsteen, dat tevens diende als graanmaalderij
- Wijdstraat 2 - Woonhuis (1828)
- Wijdstraat 8 - Woonhuis (1900)
Jaartallen
- 1320 - Eerste vermelding van Stolwijk
- 1375-1400 - De fundering onder de huidige toren van de NH Kerk
- 1412 - Paardenmarkt door Willem IV verlegd van Stolwijk naar Schoonhoven
- 1489 - Dorp en Kerk verwoest en afgebrand door Woerden
- 1501 - Kerk weer opgebouwd
- 1547 - Doordat de kerk vervallen was is deze voor een gedeelte afgebroken en vervolgens weer opgebouwd
- 1717 - Het Torendeel waait van de Kerk
- 1760 - Na de overstromingen van 1751 en 1760 zijn de destijds druk bezochte wekelijkse kaasmarkten verplaatst naar Gouda. Hierdoor is het dorp zeer zwaar getroffen, De landerijen stonden meer dan een jaar onder water, zodat velen niet naar het dorp durfden terug te keren, uit vrees voor herhaling. Bouw Woonhuis café. Wapen van Stolwijk
- 23 januari 1825 - Schoorsteenbrand in 1 van de Poldermolens
- 8 september 1837 - Groot deel van Stolwijk afgebrand
- 14 maart 1849 - Brand in Poldermolen van de polder het Beijersche
- 1862 - Bouw voormalig Raadhuis
- 1867 - De Kerk brand af. Oorzaak brandstichting. Een Stolwijker, boos omdat de Stolwijkse kermis werd afgelast
- 26 juli 1867 - Poldermolen van de Polder Stolwijk brand gedeeltelijk af
- 1869 - De Kerk is weer in gebruik genomen
- 1888 - Bouw Guitijzeren ophaalbruggen door ijzergieterij 'De Prins van Oranje'
- 1917 - Wipkorenmolen J.C. Kroon afgebroken
- 1918 - Stoomoliemolen “De Nijverheid”, in de volksmond “De olieslagerij” door brand verwoest
- 1946 - Restauratie van de kerktoren
- 1948 - Het Kerkgebouw word geheel afgebroken en opnieuw opgebouwd
- 6 juli 1949 - Het vernieuwde kerkgebouw in gebruik genomen
- 1961 - Bouw Raadhuis
- 7 juni 1983 - Paalzitter Kees Scheffers uit Stolwijk, brengt wereldrecord op 400 dagen
- 28 april 1998 - Oorlogherdenkingsmonument onthuld door burgemeester B.P. Meinema
Nostalgie
- In de volksmond werd (en wordt) Stolwijk nog al eens verbasterd tot Stolk of Stolkwijk
- De luie rietdekker; In het begin van de achttiende eeuw was er hier een toeristische attractie, een zekere rietdekker. Bakker genaamd, waarvan men zei dat hij veertig dagen en nachten had geslapen, zonder eten of drinken. Uit alle delen van de provincie kwam men het wonder aanschouwen. Hij werd bewaakt, er werden proeven genomen door het steken van naalden en pennen in zijn huid, doch van ontwaken was geen sprake. Bij nader onderzoek bleek echter dat hij enkel een lui en vadsig mens was, die uit koppigheid niet wakker wilde worden en niet wilde werken. Daarvoor doorstond hij zelfs alle pijnen van prikkende naalden. Nu hij de kost voor zijn gezin niet meer verdiende, maakte dezen van de nood een deugd en vroegen geld om hem aan nieuwsgierige vreemdelingen te laten zien. Hij liet zich hiertoe vrijwillig gebruiken, doch ondertussen at hij nu zeer smakelijk de voor hem bereide maaltijden. Toen dit tot de mensen doordrong liet men hem en zijn gezin aan hun lot over
- Goudse kaas heette in vroegere eeuwen ook wel "Stolwijkse" of "zoetemelkse Stolkse" kaas. Na de hoge watervloeden van 1751 en 1760 zijn de destijds druk bezochte wekelijkse kaasmarkten verplaatst naar Gouda, waarna ze nog lang bekend stonden als de Stolkse kaasmarkt
- Stolwijkersluis Tussen de Schoonhovenseweg en de Goudseweg ligt een duiker door de dijk, bestemd om IJsselwater in de polder te kunnen laten stromen. De bebouwing links van de Goudseweg was gemeente Gouderak, rechts gemeente Stolwijk. Een vreemde situatie want dit stuk Stolwijks gebied, waar een veertigtal huizen op staat, is geheel omgeven door Gouderak en Haastrecht; een soort Stolwijkse enclave dus. In 1964 is Stolwijkersluis geheel bij Gouda gekomen
- Café-restaurant Kristensen. Op de hoek van de Brugweg en de dijk naar Gouderak. De Kristensen, was van geboorte Deen. De weg naar rechts die hier lag, voor het café langs, leidde naar de tolbrug voer de IJssel. Tegenwoordig is deze brug verdwenen. Vijftig meter in oostelijk richting is een nieuwe brug gebouwd
- Stoomoliemolen “De Nijverheid”, in de volksmond “De olieslagerij”. Eigenaar was de heer Lambert. Omstreeks 1918 is deze fabriek door brand verwoest. In de eerste wereldoorlog werd hier illegaal riet gemalen om door het meel of veevoer te mengen.
Molens
- Wipkorenmolen J.C. Kroon. Deze stond aan de Tentweg. De molenaar was de heer J.C. Kroon. Rondom 1917 is de molen afgebroken. Eigenaar in 1908 was A.Boogaerd.
- Branden;
- 23-1-1825 Schoorsteenbrand in 1 van de Poldermolens.
- 14-3-1849 Brand in Poldermolen van de polder het Beijersche
- 26-7-1867 Poldermolen van de Polder Stolwijk brand gedeeltelijk af.
Bekende Personen
Zanger Johan van den Heuvel (het lied De Krimpenerwaard)
Natuur
- Bergvlietse Kade; 0,5 ha. Eigendom; Zuid Hollands Landschap, aangekocht in 1981. Het oeverland van de Bergvliet langs de Bergvlietse Kade, één van de weinige, intact gebleven houtkaden, gelegen tussen de Bovenkerkse weg en het poldertje De Geer.
- Eendenkooi Van der Marck; Gelegen tussen de Schenkelkade en de Bilwijkerweg, tussen Haastrecht en Stolwijk. Vroeger werd deze kooi ook wel de Vlisterkooi, Bilwijkerkooi, Stolwijkse of Stolkse kooi genoemd. Dit is een kleine zomerkooi met vier vangpijpen
- Koolwijk; 2 ha. Eigendom; Zuid Hollands Landschap en aangekocht in 1988. Ten zuiden van Stolwijk tussen de Koolwijkse weg en de Slingerkade. Het gebied is niet toegankelijk of te overzien omdat er geen wegen lopen
Evenementen
Augustus een braderie, Kermis rond de Pinksterdagen
Belangrijke adressen
- Postagentschap; Goudseweg 22, 0182-341220
- Lokale Omroep; Vlistam Radio Bovenkerkseweg 17/19 0182-342121
- Historische Vereniging Oud Stolwijck. Sportlaan 11. Tel. 0182-342153
Arie Anker Safari Tocht
